Washington, 27 qershor 2025 – Një vendim historik i Gjykatës së Lartë të Shteteve të Bashkuara i ka dhënë presidentit Donald Trump më shumë liri në ushtrimin e kompetencave ekzekutive, duke kufizuar në mënyrë të qartë ndikimin e gjykatave më të ulëta mbi urdhrat presidencialë.
Vendimi, që erdhi si reagim ndaj përpjekjeve për të bllokuar nismat e Trumpit për të kufizuar të drejtën për shtetësi amerikane për disa kategori emigrantësh, vlerësohet si një kthesë thelbësore në balancën e pushteteve në SHBA.
Sipas shumicës konservatore të gjykatës, gjykatat federale në nivelet më të ulëta kishin tejkaluar kompetencat e tyre kur lëshuan ndalesa me efekt të përgjithshëm ndaj vendimeve të presidentit – duke penguar, sipas tyre, funksionimin normal të pushtetit ekzekutiv.
“Vendimet ndaluese me efekt kombëtar ndoshta janë përtej mandatit të gjykatave federale”, thuhet në vendim, të hartuar nga gjyqtarja Amy Coney Barrett, e cila u emërua në Gjykatën e Lartë nga vetë Trumpi. “Pezullimi do të vlejë vetëm në ato raste ku ndalesat kanë tejkaluar rastet individuale.”
Vendimi nuk i jep Trumpit autoritet absolut, por e lejon atë të zbatojë urdhrat e tij presidencialë për aq kohë sa ato nuk prekin paditës konkretë në gjyqe – duke dobësuar kështu fuqinë e opozitës ligjore për ta ndaluar zbatimin e tyre në të gjithë vendin.
Tre gjyqtarët liberalë të Gjykatës së Lartë shprehën kundërshtim të ashpër, duke paralajmëruar për rrezikun e një presidenti që mund të veprojë pa pengesa ligjore.
Megjithatë, ky vendim vjen në një moment të rëndësishëm për Trumpin, i cili po përgatitet për një valë të re urdhrash presidencialë për emigracionin dhe sigurinë kombëtare, të cilat deri më tani janë hasur me rezistencë të madhe në gjykata.
Vendimi i fundit i Gjykatës së Lartë rikonfirmon ndarjen ideologjike të këtij institucioni dhe nxjerr në pah një ndryshim të qartë drejt forcimit të pushtetit presidencial. Në thelb, gjykata po sinjalizon se pengesat ligjore nuk mund të përdoren për të bllokuar çdo veprim të presidentit në emër të ndalesave universale. Kjo ndryshon mënyrën se si presidentët e ardhshëm, përfshirë Trumpin, do të përdorin fuqinë e tyre – veçanërisht kur bëhet fjalë për emigracionin, ku përplasjet midis degëve të pushtetit janë më të forta.