Një prej skemave më të mëdha mashtruese me kriptomonedha në botë ka marrë fund pas një vendimi gjykate në Mbretërinë e Bashkuar. Zhimin Qian, e njohur ndryshe si Yandi Zhang dhe nga ndjekësit e saj si “Perëndesha e pasurisë”, u shpall fajtore për pastrim parash dhe mashtrim masiv që preku mbi 128 mijë investitorë në Kinë midis viteve 2014-2017.
Hetimi ndërkombëtar që zgjati plot shtatë vjet çoi në sekuestrimin e 61,000 Bitcoin, me vlerë mbi 5 miliardë paund (rreth 5.7 miliardë euro) – një prej rasteve më të mëdha të konfiskimit të kriptovalutave në botë. Sipas Policisë Metropolitane, Qian kishte shndërruar miliarda nga investitorët e mashtruar në Bitcoin, për t’i fshehur nga autoritetet dhe për të ndërtuar një perandori të paligjshme financiare.
Për vite me radhë ajo arriti t’i shpëtonte ndjekjes penale duke përdorur dokumente false dhe duke blerë prona luksoze në Mbretërinë e Bashkuar, por u arrestua pas një sinjalizimi për transfertat e dyshimta të fondeve. Avokati i saj, Roger Sahota, deklaroi se pranimi i fajësisë synon t’i hapë rrugën kompensimit të viktimave, të cilët kanë pritur drejtësi që nga viti 2017.
Ndërkohë, autoritetet britanike pritet të vendosin mbi mënyrën e shpërndarjes së fondeve, pasi ligjet e reja lejojnë që një pjesë e pasurive të rikuperuara nga kriptovalutat të shkojnë për viktimat, por gjithashtu mund të mbahen nga shteti për qëllime të tjera.
Qian nuk ishte e vetme. Një bashkëpunëtore e saj, Jian Wen, një ish-punonjëse restoranti, u dënua më herët me mbi gjashtë vjet burg. Ajo ishte përfshirë në pastrimin e një pjese të madhe të fitimeve duke kaluar nga një apartament i vogël në Londër në një vilë luksoze, si dhe duke blerë prona në Dubai.
Raportet kineze tregojnë se viktimat e mashtrimit ishin kryesisht biznesmenë, bankierë dhe madje gjyqtarë, shumica të moshës 50-75 vjeç, të joshur nga premtimet për fitime të shpejta. Ata e njihnin Qian vetëm përmes rrjetit të të afërmve dhe të njohurve, duke besuar imazhin e saj si një “perëndeshë e pasurisë”, por realiteti përfundoi në një nga mashtrimet më të mëdha financiare të dekadës.
Burimi: A2 Televizion
Rasti i Zhimin Qian është një shembull i qartë i rreziqeve të tregut të pakontrolluar të kriptomonedhave. Premtimet për fitime të mëdha dhe të shpejta shpesh i bëjnë individët, madje edhe profesionistë me eksperiencë, të bien pre e mashtrimeve të sofistikuara. Ajo që bie në sy është fakti se viktimat nuk ishin vetëm qytetarë të zakonshëm, por edhe figura të besuara si bankierë e gjyqtarë – gjë që tregon se grykësia dhe mungesa e informacionit të mjaftueshëm mund të verbojnë edhe profesionistët më të kualifikuar.
Përveç aspektit kriminal, ky rast ka edhe një ndikim politik e ekonomik. Nëse autoritetet britanike vendosin të mbajnë një pjesë të fondeve, do të hapet një debat i madh mbi të drejtën e viktimave për kompensim dhe rolin e shtetit në menaxhimin e pasurive të sekuestruara. Për më tepër, ky vendim është një paralajmërim për qeveritë e tjera që ende nuk kanë ndërtuar rregullore të qarta mbi kriptovalutat – sepse boshllëqet ligjore krijojnë hapësira për mashtrime masive.
Në fund, rasti i “Perëndeshës së pasurisë” është një kujtesë se kriptovalutat nuk janë gjithmonë sinonim i pasurisë dhe lirisë financiare, por shpesh një fushë ku mashtruesit gjejnë terren të artë për të përfituar mbi shpresat dhe besimin e të tjerëve.