Të gjithë mendojmë se dimë si të kujdesemi për dhëmbët tanë – një larje në mëngjes, një tjetër në mbrëmje, shpëlarje me ujë dhe ndoshta pak përforcim me një gojëlajthës me aromë mente. Por, sipas ekspertëve dentarë, edhe ata që janë më të kujdesshëm mund të jenë duke bërë disa gabime që e zbehin efektin e kujdesit të tyre të përditshëm.
Dr. Praveen Sharma, nga Shkolla e Stomatologjisë në Universitetin e Birminghamit, tregon se gjysma e të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar do të kenë probleme me mishrat e dhëmbëve gjatë jetës, dhe shenjat e para janë gjakosja dhe enjtja.
“Nëse mishrat e dhëmbëve janë të irrituar ose gjakosin, kjo tregon se nuk po i lani si duhet,” thotë ai.
Në bashkëbisedim me mjekët e njohur britanikë, Dr. Xand dhe Dr. Chris van Tulleken nga podcast-i BBC What’s Up Docs, ai rendit disa nga gabimet më të zakonshme që shumica prej nesh i bëjmë gjatë larjes së dhëmbëve — dhe se si mund t’i korrigjojmë për të përmirësuar shëndetin oral.
🦷 1. Një larje cilësore vlen më shumë se dy të shpejta
Megjithëse rekomandimi klasik është “lani dhëmbët dy herë në ditë”, Dr. Sharma thekson se cilësia është më e rëndësishme se sasia.
“Nëse keni kohë, po, bëjeni dy herë në ditë. Por më mirë një larje e mirë sesa dy të nxituara,” shpjegon ai.
Nëse mund të bëni një larje të plotë në ditë, rekomandohet të jetë në mbrëmje, pas darkës. Ai gjithashtu sugjeron përdorimin e furçave ndërdentare në vend të fillit, pasi janë më të lehta dhe më pak të dhimbshme.
🍽️ 2. Lani dhëmbët para mëngjesit, jo pas tij
Shumë njerëz i lajnë dhëmbët menjëherë pas ngrënies, por kjo mund të dëmtojë smaltin.
“Idealisht, lani para mëngjesit,” këshillon Dr. Sharma.
Kjo sepse ushqimet dhe pijet acidike (si lëngu i portokallit apo kafeja) zbusin smaltin, dhe larja menjëherë pas tyre mund ta gërryejë atë.
Nëse doni të lani pas ushqimit, prisni të paktën 30 minuta ose shpëlani gojën me ujë për të neutralizuar acidet.
🚫 3. Mos e shpëlani gojën pas larjes
Një zakon i zakonshëm, por i gabuar: shpëlarja e gojës me ujë menjëherë pas larjes.
“Duhet ta pështyni pastën, por mos e shpëlani me ujë,” thotë Dr. Sharma.
Kjo sepse uji heq përqendrimin e lartë të fluoridit që mbetet në dhëmbë dhe që vazhdon të veprojë si mbrojtës kundër prishjes.
Nëse dëshironi të shpëlani gojën, përdorni gojëlajthës me fluorid.
💰 4. Pasta e shtrenjtë nuk do të thotë më e mirë
Me raftet e mbushura me pasta “zbardhuese”, “me qymyr” apo “për smalt të fortë”, shumë njerëz mendojnë se çmimi i lartë sjell rezultate më të mira.
Por Dr. Sharma thekson se mjafton që pasta të përmbajë fluorid — markat nuk kanë shumë rëndësi.
“Unë zakonisht blej çfarë është në ofertë,” thotë ai.
Fluoridi është përbërësi që vërtet mbron smaltin dhe ndalon prishjen.
Megjithatë, nëse keni mishra të ndjeshëm, dentisti juaj mund të rekomandojë produkte specifike.
Ky hulumtim nga BBC tregon qartë se kujdesi oral nuk varet vetëm nga rutina, por nga cilësia dhe momenti i larjes.
Shumë njerëz në Kosovë dhe rajon ndjekin traditën e larjes dy herë në ditë, por shpesh e bëjnë në mënyrë të shpejtë, duke mos pastruar siç duhet hapësirat mes dhëmbëve apo duke përdorur furça të forta që dëmtojnë mishrat.
Në thelb, kujdesi i dhëmbëve nuk është çështje kohe, por disipline dhe teknike të saktë.
Larja para mëngjesit, pa shpëlarje pas saj, dhe përdorimi i një paste me fluor janë faktorët më të rëndësishëm për të parandaluar sëmundjet dentare në afatgjatë.