Eugen Cakolli ka bërë një analizë interesante mbi pasojat reale të zgjedhjeve lokale të fundit, duke theksuar se fuqia politike nuk matet vetëm me numrin e komunave të fituara, por edhe me madhësinë e përgjegjësisë që secila parti do të mbajë në praktikë. Sipas tij, buxheti që secila komunë do të menaxhojë është një indikator më real i ndikimit politik sesa thjesht fitoret numerike.
“Lëvizja Vetëvendosje ka rritjen më të madhe të komunave të fituara krahasuar me vitin 2021, dhe tash do të qeverisë me 7 komuna, po aq sa LDK-ja. Por në sistemet e decentralizuara, vetëm numri i komunave nuk tregon të gjithë pamjen. Për shembull, Lista Serbe ka fituar më shumë komuna, por kjo nuk reflektohet domosdoshmërisht në zgjedhjet parlamentare të ardhshme,” ka shkruar Cakolli.
Sipas të dhënave zyrtare mbi buxhetet komunale për vitin 2026, pesha e menaxhimit financiar nga partitë kryesore është si vijon:
- LDK → 7 komuna me buxhet total ~€272 milionë
- PDK → 6 komuna me buxhet ~€195 milionë
- LVV → 7 komuna me buxhet ~€171 milionë
- AAK → 5 komuna me buxhet ~€119 milionë
Kjo tregon se LDK-ja do të administrojë afërsisht një të tretën e buxheteve komunale të Kosovës, duke pasur një ndikim të madh në kontrata, projekte dhe vendimmarrje që lidhet drejtpërdrejt me qytetarët. PDK-ja dhe LVV-ja ndjekin me pesha të ngjashme, ndërsa AAK-ja ruan stabilitet me komuna të mesme, por me buxhete të konsiderueshme.
Analiza e Cakollit nënvizon se një vlerësim i tillë, përmes buxheteve komunale, ofron një nga mënyrat më objektive për të kuptuar ndikimin politik në nivel lokal – një qasje e përdorur gjerësisht edhe në vende të tjera. “Kjo nuk është e vetmja matje, por sigurisht një nga më objektivet,” shton ai.
Shumë herë, fokusimi në numrin e komunave të fituara krijon një perceptim të shtrembëruar të fuqisë politike. Në realitet, partitë që menaxhojnë buxhete më të mëdha kanë mundësi më të madhe të ndikojnë në jetën e përditshme të qytetarëve përmes projekteve zhvillimore, investimeve infrastrukturore dhe shërbimeve publike. Nga ky këndvështrim, LDK-ja, megjithëse nuk ka fituar më shumë komuna se LVV-ja, ka një peshë më të madhe për shkak të buxhetit të menaxhuar. Analiza e Cakollit nxit një debat të domosdoshëm për të kuptuar fuqinë reale politike dhe rolin e decentralizimit financiar në Kosovë.